Slovačka rafinerija Slovnaft, koja je deo mađarske MOL Grupe, optužila je hrvatskog državnog operatera naftovoda JANAF za ograničavanje isporuka neruske sirove nafte, pozivajući se na, kako navodi, „tehnička ograničenja“. Rafinerija tvrdi da ovaj potez ugrožava tekuće napore da se smanji zavisnost od ruske nafte. JANAF je, međutim, odbacio optužbe, insistirajući na tome da su sve ugovorne obaveze u potpunosti ispunjene.
Slovnaft, koji uglavnom prerađuje rusku naftu na osnovu izuzeća od sankcija EU koje omogućava nastavak izvoza naftnih derivata, pokušava da diversifikuje izvore snabdevanja. Kompanija je planirala da poveća udeo neruske nafte na oko 50 procenata tokom oktobra i novembra. Međutim, ti planovi su poremećeni nakon što je Slovnaft navodno izgubio pristup pošiljci od 90.000 tona Arab Light sirove nafte, koja je trebalo da bude isporučena preko JANAF-ovog sistema. Prema predstavnicima Slovnafta, JANAF je prekid opravdao operativnim prilagođavanjima nakon što je obustavio isporuke srpskoj kompaniji NIS, koju su Sjedinjene Američke Države nedavno stavile pod sankcije. JANAF je potvrdio da je završio isporuku svih preostalih količina nafte u vlasništvu NIS-a koje su se nalazile u njegovom sistemu nakon uvođenja sankcija.
Slovnaft navodi da je izgubljene količine teško nadoknaditi, što dovodi do kašnjenja u proizvodnji i smanjenja dostupnosti neruskih goriva širom centralne Evrope. Kompanija je zvanično obavestila JANAF da smatra da je obustava isporuke kršenje ugovora. Kao odgovor, JANAF tvrdi da se svi transporti nafte odvijaju po planu i u skladu sa postojećim ugovorima. Hrvatski operater je odbacio tvrdnje Slovnafta kao neosnovane i pozvao MOL Grupu da bolje iskoristi rezervisane kapacitete naftovoda, koji, prema JANAF-u, trenutno nisu u potpunosti iskorišćeni.
JANAF i dalje ima ključnu ulogu kao alternativna ruta snabdevanja za Slovačku i Mađarsku, koje su se decenijama oslanjale na rusku naftu transportovanu kroz naftovod Družba. Zvaničnici obe zemlje ranije su izražavali zabrinutost zbog troškova i ograničenja propusnog kapaciteta jadranske rute.
Prema važećim aranžmanima, JANAF bi ove godine trebalo da transportuje oko 2,1 milion tona sirove nafte do rafinerija MOL Grupe. Tokom 2024. godine, Slovnaft je preradio ukupno 4,8 miliona tona nafte, od čega 662.000 tona iz neruskih izvora. I Slovačka i Mađarska — koje se često nalaze u neskladu sa Briselom po pitanju stava prema ratu u Ukrajini — suočavaju se i sa posledicama američkih sankcija usmerenih na ruske energetske kompanije Lukoil i Rosneft. Mađarski premijer Viktor Orban nedavno je izjavio da Budimpešta razmatra načine da zaobiđe ta ograničenja i očekuje se da će o toj temi razgovarati sa predsednikom SAD Donaldom Trampom tokom naredne sedmice.
