Termička obrada legura u čvrstom stanju izvodi se radi poboljšanja njihovih mehaničkih, fizičkih i tehnoloških svojstava izmenom njihove strukture. U svom radu „Impulsno kontrolisani energetski pretvarač za elektrootporno žarenje masivnih metalnih delova”, prezentovanom na savetovanju „Energetika 2015”, Željko Despotović iz beogradskog Instituta „Mihajlo Pupin” predstavio je konkretno realizovani impulsno kontrolisani energetski pretvarač kojim se ostvaruje efikasno i precizno kontrolisano elektrootporno žarenje. Ovaj sistem elektrootpornog žarenja realizovan je u periodu 2003/04. godine u pogonu termičke obrade preduzeća „MINEL Kotlogradnja” iz Beograda.
Žarenje je jedan od osnovnih vidova termičke obrade (uz kaljenje i otpuštanje) i jedan od najefikasnijih, a u suštini predstavlja indirektno elektrootporno zagrevanje. Glavni parametri ciklusa termičke obrade su temperatura i vreme zagrevanja metalnog materijala. Osnovni zadatak je prevođenje materijala, koji se termički obrađuje, iz nepostojanog stanja, nastalog pojavom unutrašnjih napona (čije vrednosti mogu biti značajne), u postojano strukturno stanje. U novije vreme, razvojem energetskih pretvarača i mikroprocesorske tehnologije, potisnuti su tradicionalni načini (autotransformatori, regulacioni transformatori, relejno upravljanje sa kontakorima i slično) kontrole procesa termičke obrade.
Termička obrada krupnih metalnih delova (odlivaka) predstavlja skup procesa zagrevanja, održavanja na određenoj temperaturi i naknadnog hlađenja sa ciljem da se putem izmene njihove strukture, zahvaljujući difuzionim procesima, poboljšaju njihova mehanička i fizička svojstva. Zavisno od cilja i načina izvođenja postoji niz vidova termičke obrade koji se međusobno razlikuju režimima zagrevanja i hlađenja.
Neravnotežno stanje u strukturi legura i metala nastalo povećanim unutrašnjim naponima može se prevesti u ravnotežno stanje zagrevanjem ispod ili iznad temperature fazne transformacije, pa shodno tome razlikujemo dve vrste žarenja: žarenje sa ili bez fazne transformacije.
Žarenje sa faznim promenama podrazumeva skup operacija termičke obrade sa zagrevanjem iznad temperature rekristalizacije, održavanja na toj temperaturi i naknadnim sporim hlađenjem. Zagrevanje čelika ispod temperature potpune rekristalizacije u cilju smanjenja tvrdoće i otklanjanja unutrašnjih napona predstavlja žarenje bez faznih promena. Potrebna snaga za termičku obradu odlivka zavisi od njegove veličine, a za elektrootporno zagrevanje najčešće se koristi snaga do 100 kW.
Kontrola temperature zagrevanja jako je bitna. Tracionalni načini kontrole su potisnuti, pošto je razvoj tehnologije snažnih poluprovodnika (tiristora i trijaka) nametnuo korišćenja tehnika fazne kontrole i burst mode (ON-OFF) kontrole u sistemima elektrootpornog zagrevanja.
Energetski pretvarač za kontrolisano žarenje sastoji se od trofaznog mrežnog transformatora, energetskih modula sa trijacima, prateće zaštitne opreme i samih grejača. Sami grejači izvedeni su u obliku fleksibilne široke trake i obmotavaju se oko metalnog odlivka koji se termički obrađuje.
