Severna Makedonija završila je prvu aukciju garancija porekla, na kojoj su kupci preuzeli 34.000 od 35.000 ponuđenih jedinica za vetroenergiju, po prosečnoj ceni od 0,35 eura po jedinici. Aukciju je sproveo MEMO, prema čijim su rezultatima kupci preuzeli gotovo celu ponuđenu količinu.
Prodaja je uspostavila transparentan cenovni signal za obnovljivo poreklo električne energije i dodala mehanizam za otkrivanje cene postojećem administrativnom okviru za garancije porekla. Obim aukcije bio je skroman, ali je tržišna infrastruktura važnija od prve utvrđene cene.
Garancije porekla odvajaju ekološko svojstvo električne energije od fizičke isporuke. One proizvođačima obnovljive energije pružaju dodatni kanal za ostvarivanje prihoda, a korporativnim kupcima dokumentovan način da potkrepe tvrdnje o korišćenju obnovljive energije.
Izdavanje i trgovanje garancijama
U Severnoj Makedoniji je od aprila 2025. izdato više od 850.000 garancija porekla. Prve garancije izdate su u maju 2025, u početku za hidroenergiju ESM.
MEMO se u maju 2026. pridružio Asocijaciji izdavalaca garancija porekla (AIB). Za šire tržište Zapadnog Balkana, razvoj odražava početak ponude proizvoda obnovljive energije koji prevazilaze megavat-sate.
Transparentno izdavanje i trgovanje garancijama može povećati komercijalnu vrednost obnovljive proizvodnje bez posebne subvencije na tržištu električne energije. To dobija na važnosti sa rastom značaja korporativnih nabavki, izveštavanja o održivosti i prekograničnog priznavanja sertifikata.
Sledeći test je likvidnost: biće potrebno više prodavaca, korporativnih kupaca i redovnih aukcija pre nego što cena garancija postane značajan investicioni signal.
