Republika Srpska priprema stroža ograničenja za solarne projekte na poljoprivrednom zemljištu, nakon što je brz rast fotonaponskih kapaciteta doprineo prenameni hiljada hektara. Između 2022. i 2024. godine prenamenjena su oko 3.064 hektara poljoprivrednog zemljišta, a više od 60% te površine odnosilo se na solarne projekte.
Prema podacima entitetskog Ministarstva poljoprivrede, prenamena je obuhvatila 588 hektara u 2022, 1.141 hektar u 2023. i 1.335 hektara u 2024. godini. Godišnja površina zahvaćena prenamenom tako se više nego udvostručila od 2022. do 2024. godine.
Planirane izmene propisa i nadležnosti
Ministarka poljoprivrede Anđelka Kužmić zalaže se za snažniju zaštitu kvalitetnog zemljišta, uz ocenu da razvoj obnovljivih izvora energije ne bi trebalo da ugrozi proizvodnju hrane. Vlada planira izmene zakona, dodatna ograničenja i preispitivanje ranije odobrenih odluka o korišćenju zemljišta. Jedna od tema je nadležnost opština u izdavanju dozvola.
Solarne elektrane snage do 150 kW trenutno mogu da dobiju lokalne dozvole bez saglasnosti nadležnog entitetskog ministarstva. Zbog toga je teže pratiti njihov ukupni uticaj na poljoprivredno zemljište.
Proizvođači traže zaštitu plodnog zemljišta
Poljoprivredne organizacije podržavaju usmeravanje novih fotonaponskih projekata na zemljišta niže plodnosti. Proizvođači upozoravaju da solarne elektrane na plodnom zemljištu mogu da ga isključe iz poljoprivredne upotrebe na 25 do 30 godina. Nakon uklanjanja postrojenja, obnova zemljišta može da iziskuje značajne troškove.
