Revizija u malteškoj nacionalnoj energetskoj kompaniji Enemalta ukazala je na ozbiljne propuste pri kupovini vjetroelektrane Možura u Crnoj Gori, uključujući lošu procjenu firme od koje je projekat kupljen, pišu malteški mediji.
Malteška ministarka energetike Mirijam Dali dostavila je juče parlamentu izvještaj interne revizije, koji je zaključen 2021. godine, ali je bio označen tajnim sve dok list „Tajms of Malta“ nije došao do kopije pozivajući se na pravo slobodnog pristupa informacijama.
U izvještaju se navodi da je Enemalta trebalo da sprovede rigoroznije procedure kako bi se identifikovali potencijalni sukobi interesa pri kupovini Možure.
Malta Today piše da je državna kompanija investirala u projekat vjetroelektrane u Crnoj Gori 2015. godine, nakon što je kupila dionice od Cifideka, kompanije sa sjedištem na Sejšelima.
Međutim, novinarska istraga je otkrila da je 17 Black, kompanija Jorgena Feneka, osumnjičenog nalogodavca ubistva novinarke Dafne Karuane Galicije, profitirala od ugovora o vjetroelektrani kroz poslovni odnos sa Cifidex.
Enemalta je kupila dionice po mnogo većoj premiji od one koju je Cifidex platio da preuzme projekat.
Mediji podsjećaju da projekat istražuje i crnogorska vlada, te da su reviziju izvršili zastupnici Mamo TCV.
– U izvještaju se navodi da je Enemalta trebalo da zatraži pravno mišljenje od renomirane advokatske firme koje potvrđuje da li se akcije Cidifex mogu legalno prodati nesmetano i detaljno opisuje vlasničku strukturu Cidifex. Firma koja je vršila reviziju rekla je da Enemalta nije bila upoznata sa identitetom stvarnog vlasništva nad Cidifex, te stoga možda nije znala da će sticati investiciju od entiteta sa stvarnim vlasnikom koji je možda bio u odboru – piše malteški portal.
U izvještaju se navodi i da je Enemalta znala da je Cidifex još u procesu preuzimanja investicije.
Među zaključcima, revizori su naveli da interne politike i procedure koje je usvojila Enemalta nijesu bile najvišeg standarda, dijelom zato što „neke politike i procedure nijisu formalno postojale u pisanoj formi“, a nije bilo formalnog poštovanja bilo kakvih pisanih politika i procedura od strane službenika kompanije tokom investicionog procesa.
– Enemalta je bila direktno odgovorna za cijeli projekat i prema tome bi bilo dobro da primijeni rigorozniju proceduru – navodi se u izvještaju.
Istraga koju su prije dvije godine sproveli „Times of Malta“ i Rojters otkrila je da je Fenekova kompanija 17 Black ostvarila profit od 4,6 mil EUR od kupovine vjetroparka Možura.
Malteška vlada objavila je u novembru 2015. godine da projekat dobila preko Enemalte. Podaci, međutim, pokazuju da je 10. decembra prvobitni vlasnik španska firma Fersa prodala 99% udjela u Možuri posredniku, preduzeću Cidifex, registrovanom na Sejšelima. Cidifex je za akcije Možure platio 2,9 mil EUR. Dvije nedjelje kasnije, prodao je akcije Enemalti – za 10,3 mil EUR.
Cidifex je kupio akcije vjetroparka sa tri miliona eura pozajmljenih od kompanije 17 Black. Nakon što je Cidifex prodao akcije Enemalti, of/šor kompanija je otplatila tri miliona eura firmi 17 Black, plus dodatnih 4,6 mil EUR „udjela u dobiti“.
Projekat Možura se pominje u istraživanju o korupciji na Malti tamošnje novinarke Dafne Kaurana Galicije, koja je nastradala u eksploziji auto-bombe oktobra 2017. godine.
Vjetroelektrana Možura kod Ulcinja, vrijednosti od oko 90 mil EUR, puštena je u rad sredinom novembra 2019. godine. Sastoji se od 23 vjetrenjače, a godišnje proizvodi oko 120 GWH energije. Investiciju je, kako je tada saopšteno, realizovala malteška državna kompanija Enemalta i kompanija Malta Montenegro Wind Park a da je glavni izvođač radova bila kineska kompanija Shangai Electric Power.
Ugovorom o zakupu zemljišta, vjetroelektrana treba da pređe u trajno vlasništvo države Crne Gore 2035. godine, prenosi rtcg.
