Srbija razmatra mogućnost sticanja manjinskog učešća u nuklearnoj elektrani Pakš 2 u Mađarskoj, koja je zvanično ušla u fazu izgradnje prošle nedelje. Potencijalna investicija, procenjena na 5–10%, deo je šire rasprave o jačanju dugoročne energetske sigurnosti u regionu.
Projekat Pakš 2 dostigao je ključnu prekretnicu početkom februara, sa prvim zabetoniranim temeljem, prelazeći iz faze planiranja u potpunu izgradnju. Mađarske vlasti predstavljaju nove nuklearne jedinice kao oslonac nacionalne energetske nezavisnosti, predviđene za najmanje 60 godina rada, uz mogućnost produženja životnog veka.
Stručnjaci u Srbiji manjinsko učešće vide ne samo kao finansijski potez, već i kao strateški korak, koji signalizira ponovno uključivanje Srbije u nuklearnu energetiku posle decenija. Čak i skromni udeo integrisao bi Srbiju u evropski nuklearni ekosistem, podržavajući razvoj domaće ekspertize, obuku radne snage i pripremu javnog mnjenja za buduće nuklearne projekte, iako sam po sebi ne bi garantovao punu energetsku nezavisnost.
Analitičari ističu da regionalne investicije ne mogu zameniti domaće kapacitete. Dugoročno planiranje bi verovatno zahtevalo izgradnju sopstvenih nuklearnih postrojenja u Srbiji, moguće kombinujući velike konvencionalne reaktore sa manjim modularnim jedinicama, zbog čega se učešće u Pakš 2 smatra dopunskim korakom, a ne zamenskim.
Zvaničnici Srbije, uključujući predsednika Aleksandra Vučića, ranije su iskazali interesovanje, pozivajući se na razgovore sa mađarskim premijerom Viktorom Orbanom. Potencijalna investicija je neformalno procenjena na oko 150 miliona evra. Pristalice projekta u Mađarskoj ističu da proširenje nuklearnih kapaciteta može smanjiti zavisnost od prirodnog gasa i smanjiti emisiju ugljen-dioksida, sa koristima koje se protežu i izvan granica zemlje.
Za sada nije objavljen vremenski okvir za konačnu odluku o učešću Srbije niti o veličini udela, što odražava složenost nuklearnih investicija i njihov rastući značaj u regionalnim energetskim strategijama.
