Nejonizujuće zračenje je opšti izraz za deo elektromagnetnog spektra u kome je energija fotona (elementarnih čestica) mala tako da ne može razbiti veze između delova atoma ozračenog materijala, ali može izazvati jake posledice kao što je zagrevanje. Ovih zračenja ima više vrsta i posvećuje im se sve više pažnje, pre svega u naučnim krugovima.
Na prošlogodišnjem savetovanju Srpskog nacionalnog komiteta CIGRE (Međunarodnog saveta za velike električne mreže, osnovanog u Parizu pre skoro jednog veka), u okviru Studijskog komiteta koji se bavi tehničkim performansama elektroenergetskih sistema, podnet je rad „Uporedna analiza nivoa nejonizujućih zračenja u okolini dva jednostruka i jednog dvostrukog 400 kV nadzemnog voda i izbor optimalnog rešenja”. Autori rada su Maja Grbić, sa Elektrotehničkog instituta „Nikola Tesla”, i Dragutin Salamon, sa Elektrotehničkog fakulteta Univerziteta u Beogradu.
Analiza iz ovog rada zasnovana je na rezultatima proračuna jačine električnog polja i magnetne indukcije na visini od jednog metra iznad tla. Imajući u vidu činjenicu da geometrija glave stuba znatno utiče na raspodelu polja, analiza je sprovedena za stubove koji se najčešće koriste u domaćoj prenosnoj mreži naponskog nivoa 400 kV. Kod dvostrukog voda upoređeni su nivoi nejonizujućih zračenja za različite rasporede faznih provodnika i izvršen je izbor optimalnog rasporeda sa aspekta nejonizujućih zračenja. Slična analiza je ponovljena i za slučaj dva jednostruka voda koji se prostiru paralelno. Cilj sprovedene analize bio je izbor optimalnog rešenja koje obezbeđuje najniže nivoe nejonizujućih zračenja. Zaključci izneti u radu značajni su kod projektovanja nadzemnih vodova, kada je potrebno izvršiti optimalizaciju projekta tako da vrednosti jačine električnog polja i magnetske indukcije u okolini vodova budu manji od propisanih.
Zakon o zaštiti od nejonizujućih zračenja i prateći pravilnici u Republici Srbiji usvojeni su 2009. godine i njima su propisani referentni granični nivoi izlaganja, koji se odnose na takozvane zone povećane osetljivosti (područje stambenih zona u kojima se osobe mogu zadržavati i 24 sata dnevno, škole, domovi, predškolske ustanove, porodilišta, bolnice, turistički objekti, dečja igrališta, kao i površine neizgrađenih parcela namenjenih, prema urbanističkom planu, za navedene namene).
Tokom diskusije o ovom radu na 32. savetovanju razmatralo se da li izbor drugačijih stubova može dovesti do nižeg nivoa nejonizujućeg zračenja (akcenat u radu bio je na Y stubovima), kao i koliko je ekonomski i tehnički opravdana izgradnja dva jednostruka dalekovoda u poređenju sa jednim dvostrukim dalekovodom.
