Povodom obilježavanja Međunarodnog dana borbe protiv hidroelektrana HE objekata, Nevladina organizacija Green Home još jednom je ukazala na negativne efekte izgradnje HE na rijeci Morači. Istakli su i da se Crna Gora nalazi među najkontroverznijim hidroenergetskim projektima na svijetu.
U toj organizaciji kažu da se Crna Gora nalazi na crnoj listi država kada se govori o realizaciji projekata izgradnje brana na rijekama, suprotno zakonu . U prilog tome, ističu , govori i poslednji globalni izvještaj Svjetske komisije na branama WWF “Sedam grijehova” koji analizira najkontroverznije i najneodrživije planove za izgradnju velikih brana na svijetu.
“Pored brane u Laosu na rijeci Mekong koja pogađa 60 miliona stanovnika nizvodno u Kambodži, Vijetnamu, Tajlandu, Burmi, Alabama energetskom projektu na rijeci Kosa, SAD, Belo Monte na rijeci Xingu u Brazilu i Crna Gora je našla svoje mjesto sa planom za izgradnje velikih brana na Morači. Osnovna optužba i kontroverza, kada je riječ o rijeci Morači, upućena je na planove izgradnje HE objekata uzvodno od Skadarskog jezera, koje je najveće jezero i najvažnije stanište migratornih vrsta ptica i riba na Mediteranu. Promjene režimu toka, prilivu hranjivih materija i druge promjene, koje bi izgradnjom HE na Morači doživjelo Skadarsko jezero, trajno i nepovratno bi ugrozile biodiverzitet jezera i njegove vitalne elemente. Osim bioloških ozbiljni negativni uticaji se pripisuju i lokalnoj ekonomiji, uključujući ribarstvo i turizam.”, ističe se u saopštenju Nataše Kovačević iz NVO Green Home.
U toj organizaciji upozoravaju da kada je riječ o planiranju HE u Crnoj Gori, moramo shvatiti da korišćenja voda i proizvodnje energije zahtijeva planiranje koje će isključiti veliki obim uticaja na biodiverzitet, socijalne i ekonomske aspekte.
“Okvir za donošenje odluka treba da bude zasnovan na preporukama Svjetske Komisije na Branama i Protokolu za procjenu održivosti hidroenergije, široko prihvaćenom instrumentu za mjerenje i poboljšanje izvodljivosti brana na rijekama. Kao dodatnu pomoć donosiocima odluka u procesu odobravanja konkretnih hidroenergetskih projekata, a u cilju što boljeg planiranja HE objekata, NVO Green Home u saradnji sa WWF, je u septembru 2012 godine izradila Preporuke za izgradnju održivih hidroenergetskih objekata u Crnoj Gori. Svrha ovog dokumenta je da predloži niz preporuka vezanih za opšte uslove i razne faze u pripremi i eksploataciji hidroenergetskih objekata sa ciljem da se osigura njihova održivost. Nadamo se da će i donosioci odluka u Crnoj Gori prepoznati njihov značaj i korist, te da ce imati sluha za njihovu primjenu kako bi obezbijedili da nova energetska planiranja u buducnosti donesu najmanju moguću štetu životnoj sredini”, zaključuje se u saopštenju.
Source CdM
